Archive for the ‘Văn hoá,Giáo dục & Khoa học’ Category

HỌC TÀI THI PHẬN

Ngày còn đi học, bà Năm ưa đọc những câu chuyện huyền hoặc về thi cử đời xưa; bà thích tác phẩm “ Lều Chõng” của nhà văn Ngô Tất Tố:

…”Báo oán giả tiên nhập! Báo ân giả thứ nhập! Sĩ tử thứ thứ nhập!” Hồi loa dữ dội như muốn phá tan cái bầu tịch mịch làm cho mọi người đều phải ngơ ngác. Dứt tiếng gầm hét, người lính đứng cạnh ghế tréo của ông chủ khảo theo miệng một người lại phòng cũng đứng chỗ đó với một cuốn sổ trong tay chỉa loa gọi tên một người học trò… ( Ngô Tất Tố).

 Đoạn văn tả cảnh trước cổng trường thi: quan trường cho người có hận thù với sĩ tử vào trước dành chỗ để báo oán, tiếp theo là ân nhân, cuối cùng mới đến thí sinh; hàm ý sự thành đạt của học trò không chỉ do tài năng bản thân mà còn nhờ phước đức gia đình.

Bà Năm đi dạy gần 40 năm và cũng ngần ấy thời gian đi chấm thi, bà chiêm nghiệm nhiều điều lý thú về thi cử: (more…)

Read Full Post »

Tiếng Việt lớp trẻ bây giờ – “Ghét như con bọ chét”

Nảy sinh theo kiểu “trăm hoa đua nở”, các “teencode” tạo nên sự hỗn loạn, khó kiểm soát - Ảnh: Internet

PNO – “Tôi chẳng hiểu thứ tiếng Việt mà bọn trẻ đang nói và chat với nhau là thứ tiếng Việt gì”; “Tiếng Việt lớp trẻ bây giờ đã xuống cấp đến thế sao?”… Nhiều người đã hỏi tôi những câu đại loại thế. Ta đọc thấy trong đó thái độ bất bình, không chấp nhận lối nói, lối viết của giới trẻ ngày nay.

Giới trẻ ngày nay, thường được cho là thuộc dòng 8X, 9X (sinh ra vào thập niên thứ 8 hoặc thứ 9 của thế kỷ XX) và dòng Y2K (sinh ra vào thập niên đầu tiên của thế kỷ XXI, bắt đầu từ năm 2000). Tuổi teen, tuổi học trò, tuổi hoa phượng, tuổi mực tím, tuổi ô mai… đều là những từ chỉ giới trẻ, đang “tuổi ăn tuổi ngủ” và thường bị coi là “ăn chưa no, lo chưa tới”. Ngôn ngữ của họ phải chăng cũng thể hiện điều này? Những biểu hiện ngôn từ, cách nói, cách viết của họ đúng là khác hẳn với tiếng Việt toàn dân. Đó chính là thứ “tiếng Việt đời mới”. (more…)

Read Full Post »

Giới chức y tế Việt Nam cho biết chủng virus Vũ Hán xuất hiện tại Việt Nam lần này có chỉ số lây nhiễm cao gấp 3 lần so với hồi đầu năm; người tiếp xúc dạng F2 bị nhiễm cũng nhiều; có nhiều ca trong cộng đồng nhưng chưa phát hiện được nguồn lây,…

Virus Vũ Hán chủng mới có tỷ lệ lây nhiễm gấp gần 3 lần. (Ảnh minh họa: suckhoedoisong.vn)

Quyền Bộ trưởng Y tế Việt Nam Nguyễn Thanh Long nói với báo chí Việt Nam rằng, số ca mắc virus Vũ Hán đợt này tăng nhanh so với hồi đầu năm.

Ông Long đưa ra hàng loạt những điểm bất lợi trong đợt dịch viêm phổi Vũ Hán lần này, như: Kết quả giải trình tự gen cho thấy đây là chủng mới xâm nhập vào Việt Nam, có đột biến làm tăng khả năng cảm nhiễm, dẫn tới tỷ lệ lây nhiễm cao. (more…)

Read Full Post »

Việt Nam: Nguồn Gốc Và Ý Nghĩa

Trần Phước Ðạt

 “Một quốc gia chỉ có thể cường thịnh khi nào người dân trong nước, từ người lãnh đạo cho đến quảng đại quần chúng, có tinh thần dân tộc cao, nhưng đúng mức. Mọi người dân trong nước am hiểu đầy đủ nguồn gốc dân tộc và tự hào về nguồn cội của mình.”https://vietnamthoibao.org/wp-content/uploads/2020/05/hoa-van-trong-ngoc-lu.jpg

 Phần lớn người dân trong những quốc gia trên thế giới đều hiểu khá rõ  nguồn gốc và ý nghĩa (etymology) quốc hiệu và quốc kỳ của đất nước và  còn tự hào về nơi sinh ra và lớn lên của mình. Chẳng hạn người Nhật, là  con cháu Thái Dương thần nữ, amaterasu (Nhật là mặt trời; Bản là gốc),  người Đại Hàn, Korea từ chữ Goryeo (triều đại Cao Ly, 918-1392), là tên  của vương triều đầu tiên thống nhất đất nước sau hơn 1000 năm nội  chiến. Người Tàu hãnh diện về văn minh Hoa Hạ, trung tâm văn hóa thiên  hạ. United States – Hiệp Chủng Quốc, nơi hội tụ “melting pot” những tinh  hoa văn hóa thế giới và cũng là vùng đất hứa cho những ai có thực tài, đều  có thể vươn lên và thành công trên đất nước Hiệp Chủng Quốc.

Người dân Việt Nam tự hào điều gì về nguồn gốc dân tộc? hai chữ Việt  Nam liên quan như thế nào đến nguồn gốc, văn hóa lịch sử của dân tộc? (more…)

Read Full Post »

Nghiệm lại 6 lời khuyên của GS John Vu về đại dịch nhân quả.

Cách đây nhiều tháng, đầu năm 2020, sau khi hoàn tất bản thảo Muôn Kiếp Nhân Sinh, GS John Vu – Nguyên Phong đã rất quan tâm và dặn dò kỹ đội ngũ First News – Trí Việt, và không chỉ dặn một lần. Qua nhiều năm trao đổi khá sâu, tôi thật sự kinh ngạc và thán phục sự hiểu biết và khả năng nhìn trước mọi việc trên thế giới của Giáo sư, cứ như GS là một vị nào đó trong thần thoại được cử xuống trần gian này. Tôi đã học được nhiều điều ý nghĩa, rất giá trị từ GS. Nay tôi xin được nhắc lại để mọi người cùng suy xét, chiêm nghiệm:
1. Mọi người luôn ghi nhớ gìn sức khỏe và thật bảo trọng, luôn đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên – vì loại virus này không hề giống bất kỳ loại virus nào từng biết trước đây, có thể biến thể khôn lường và không hề đơn giản như mọi người kỳ vọng, có thể tái phát bất kỳ lúc nào, và không chỉ tác động tới phổi – mà còn ảnh hưởng các cơ quan nội tạng khác của con người, và sẽ phủ rộng độ tuổi chứ không chỉ tập trung vào người lớn tuổi. Và sức khoẻ, mạng sống là điều quan trọng hơn bất kỳ điều gì khác trên đời này – và quan trọng nhất vẫn là sức khỏe tinh thần. (more…)

Read Full Post »

Tôi mong tất cả các bạn tiếp tục con đường dù tôi có chết đi

Trong hình ảnh có thể có: 1 người, đang ngồi và trong nhà

Ngày 14/7/2019, GS Hoàng Tụy – cây đại thụ của Toán học Việt Nam, đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 92. Phải dừng lại trên con đường chưa kết thúc, GS Hoàng Tụy gửi lại hậu thế lời kêu gọi thiết tha “TÔI MONG TẤT CẢ CÁC BẠN TIẾP TỤC CON ĐƯỜNG DÙ TÔI CÓ CHẾT ĐI”.

I. Cả cuộc đời dâng hiến cho khoa học và giáo dục

Về cống hiến của GS Hoàng Tụy đã có nhiều người đề cập. Dù nhìn ở khía cạnh nào, dù là ai đánh giá, tất cả cùng hội tụ về một điểm, rằng cả cuộc đời GS Hoàng Tụy đã dâng hiến trọn cho khoa học và giáo dục.

Hơn 170 công trình khoa học – phần lớn đăng trên các tạp chí quốc tế hàng đầu, 3 chuyên khảo nổi tiếng, đồng sáng lập 3 tạp chí khoa học uy tín, hàng chục giáo trình Đại học và Phổ thông… Lát cắt Tụy, Thuật toán chia nón kiểu Tụy, Định lý bất tương thích Tụy…  không thể kể hết được, tất cả cộng hưởng lại, tạo nên một nhà khoa học Hoàng Tụy cao lớn.

Không khó để nhận ra, trong hàng trăm đóng góp cho khoa học của GS Hoàng Tụy thì “Lát cắt Tụy” là kỳ vĩ nhất. Với nhân loại, Ông đã đi vào lịch sử toán học của thế giới trong tư cách người mở đường cho ngành toán học Quy hoạch Lõm mà “Lát cắt Tụy” đã trở thành kinh điển. Đó là niềm tự hào dài lâu của Toán học Việt Nam. (more…)

Read Full Post »

VIỆT MƯỢN HÁN HAY HÁN MƯỢN VIỆT?

Hà Văn Thùy
(Bàn lại với ông Huệ Thiên về tiếng Việt)
Nhiều năm nay ông Huệ Thiên giữ chân chủ xị mục “Chuyện Ðông chuyện Tây” của tạp chí Kiến Thức Ngày Nay. Công bằng mà nói, ông có giúp cho độc giả những phút thư giãn bổ ích khi biết thêm những điển tích, những chữ nghĩa cổ. Người đọc nhận ra rằng, ông chịu tra cứu, phần nhiều nói có sách mách có chứng. Tuy nhiên, trong một số bài viết của ông có những kiến giải chưa thỏa đáng. Những kiến giải đó xuất hiện trên tạp chí, trên nhật trình, nguyệt trình là chuyện thoảng qua nhưng khi tập hợp lại thành sách “Những tiếng trống qua cửa các nhà sấm” thì gây không ít ngộ nhận. Ðiều khiến chúng tôi băn khoăn là ông có cái nhìn thiên lệch trước một số hiện tượng tế nhị trong ngôn ngữ Việt. Chúng tôi có vài điều xin thưa lại. (more…)

Read Full Post »

NHÀ GIÁO HÀ MAI ANH VÀ CUỐN SÁCH “TÂM HỒN CAO THƯỢNG”

Vương Trùng Dương
Nhà giáo Hà Mai Anh (1905-1975) là vị thầy đáng kính trong những thập niên trước năm 1975; những tác phẩm của nhà giáo hầu hết chọn lọc nội dung hướng thượng Chân, Thiện, Mỹ như những lời dạy bảo của bậc sinh thành hướng dẫn con cái mang tâm hồn nhân bản.
Trong thời gian qua, nhiều bài viết nói về nền giáo dục thời VNCH với châm ngôn: Đức dục, Trí dục, Thể dục. Nền giáo dục đó từ bậc tiểu học đã dạy dỗ, hướng dẫn trẻ thơ học hỏi hầu khi lớn lên làm con người lương thiện, tâm hồn trong sáng để phục vụ cho đất nước.
Năm 1938, cuốn Công Dân Giáo Dục của nhà giáo Hà Mai Anh được xuất bản tại Nam Định, được chấp thuận dùng làm sách giáo khoa. Quyển Tâm Hồn Cao Thượng, bản dịch của nhà giáo Hà Mai Anh, đoạt Giải thưởng Văn chương của Hội Alexandre de Rhodes, Hà Nội, năm 1943, được xem như cuốn Luân Lý Giáo Khoa Thư của thế kỷ 20 và trở thành “kim chỉ nam” cho thế hệ thiếu niên trong nhiều thập niên. Sách được tái bản nhiều lần. (more…)

Read Full Post »

Tiếng Việt kỳ diệu: Hành trình từ chữ Nho, chữ Nôm đến chữ Quốc ngữ

 

Tác giả: Nguyễn Hải Hoành

Đã hơn trăm năm nay nước ta chính thức sử dụng chữ Quốc ngữ, thứ chữ viết được các nhà trí thức tiên tiến đầu thế kỷ20 ca ngợi là Hồn trong nước; Công cụ kỳ diệu giải phóng trí tuệ người Việt và tin rằng Nước Nam ta sau này hay dở cũng ở chữ Quốc ngữ.

Dư luận nước ta trước đây quy công trạng làm ra thứ chữ kỳ diệu ấy cho giáo sĩ người Pháp Alexandre de Rhodes. Gần đây lại có dư luận yêu cầu ghi công các giáo sĩ không phải người Pháp như Francisco de Pina, António Barbosa, Gaspar do Amaral, António de Fontes… và đóng góp của giáo dân miền Nam nước ta từng giúp các giáo sĩ đó học tiếng Việt, và đóng vai trò “giám định” trong quá trình thí điểm sử dụng thứ chữ mới ấy. (more…)

Read Full Post »

GS Trịnh Xuân Thuận: Ngước mắt với bầu trời

Thanh Xuân
“Một đêm” - cuốn sách mới nhất của GS Trịnh Xuân Thuận vừa được dịch, xuất bản ở Việt Nam.

GS Trịnh Xuân Thuận là một trong những nhà vật lý thiên văn nổi tiếng thế giới. Với niềm đam mê nghiên cứu vật lý thiên văn đặc biệt, ông đã để lại dấu ấn của mình qua nhiều công trình, nhiều cuốn sách có giá trị.

GS Trịnh Xuân Thuận hiện đang sống, nghiên cứu vật lý thiên văn và giảng dạy ở Mỹ. Bận rộn với công việc, ông ít về Việt Nam. Nhưng mỗi khi có dịp trở về, lần nào cũng thấy ông say sưa nói về vũ trụ, ánh sáng, thiên hà, Big Bang… Ông còn tiếp xúc với bạn đọc thanh, thiếu niên như một cách truyền cảm hứng với các em, các cháu, để kéo họ gần hơn với vũ trụ bao la.

Còn nhớ cách đây mấy năm, GS Trịnh Xuân Thuận về nước và thực hiện các buổi giao lưu, gặp gỡ với sinh viên tại Hà Nội và TP.HCM. Tại những buổi giao lưu ấy, ông kể về con đường đưa ông đến với khoa học vũ trụ và nghiên cứu bí ẩn bầu trời. (more…)

Read Full Post »

Older Posts »