Feeds:
Bài viết
Bình luận

Posts Tagged ‘GS. Trần Quốc Vượng’

Vài nét về Phật giáo dân gian Việt Nam

Giáo sư Trần Quốc Vượng

Phat giao dan gian VietNam

LTS: Giáo sư Trần Quốc Vượng đã ra đi, tạm đổi thân khác và hẳn ông sẽ trở lại với đất nước Việt Nam thân yêu để tiếp tục làm cái công việc mà ông đã chọn và chuyên tâm trong cuộc đời vừa qua. Tưởng niệm Giáo sư, VHPG trích đăng lại một trong những bài nói chuyện của ông về Phật giáo dân gian Việt Nam.

Đạo Phật được truyền bá vào đất Việt từ buổi đầu Tây lịch và tồn tại, diễn tiến, lúc thăng lúc trầm, từ đó cho đến tận ngày nay.

Đạo Phật tới đất Việt chủ yếu theo ba con đường sau:

– Con đường ven biển trực tiếp từ Ấn Độ qua, đến Nam Bộ, Trung Bộ tới Bắc Bộ nước ta. (more…)

Read Full Post »

Đôi điều về văn hóa Việt Nam (trong sự đối sách với văn hóa Trung Quốc)

van hoa viet nam

 Văn hóa Việt Nam khác văn hóa Trung Quốc, từ trong cội nguồn của nó, tuy cả hai nền văn hóa cổ truyền này đều thuộc phạm trù văn minh nông nghiệp.

Trên bình diện ý thức, nhận ra sự khác nhau này là từ các vua đời Trần. Minh Tông nói:

“Nước ta đã có phép tắc nhất định: vả lại Nam Bắc phong tục khác nhau”(1).

Nghệ Tông cũng nói:

Triều đình dựng nước, tự có phép độ riêng, không theo chế độ nhà Tống, là vì Nam Bắc đều làm chủ nước mình, không cần phải bắt chước nhau(2).

(more…)

Read Full Post »

 GS TRẦN QUỐC VƯỢNG – MẤY VẤN ĐỀ VỀ VUA GIA LONG

 * PHẦN MỘTGiaLong

0.1. Tôi không phải là một chuyên gia về lịch sử, đặc biệt là về nhà Nguyễn, nhưng thỉnh thoảng tôi cũng có những nghĩ suy và thực ra là từ những năm giữa thập kỷ 70 cho đến gần đây, đầu xuân Bính Tý 1996. Tôi vẫn thường qua lại xứ Huế và viết dăm bẩy bài về vị thế địa – văn hóa của xứ Huế và vai trò của các chúa Nguyễn, bắt đầu từ Chúa Tiên Nguyễn Hoàng (1558-1613) đến các vua đầu nhà Nguyễn, mở đầu là vua Gia Long (1802-1820) và kết thúc là vua Bảo Đại (1925-1945).
 
Tôi đã nói và viết tản mạn nhiều vấn đề về xứ Đàng Trong, về thời Nguyễn và nhà Nguyễn.

(more…)

Read Full Post »

 NỖI ÁM ẢNH CỦA QUÁ KHỨ

  GS Trần Quốc Vượng

Nước Việt Nam ta hiện là một quốc gia kém phát triển về mọi mặt, vừa lạc hậu, vừa lạc điệu với một thế giới nhìn chung đã và đang phát triển rất nhanh, đặc biệt từ nửa sau thế kỷ XX.

Tạm bỏ qua một bên mọi sự “giải thích”, nào đổ tội cho phong kiến đế quốc, thực dân, bành trướng, thiên tai, địch họa, chiến tranh, cách mạng; nào viện dẫn sai lầm chủ quan của những người cầm nắm vận mệnh quốc gia mấy chục năm qua, v.v… tình trạng ấy là không bình thường, gây nên một bức xúc tâm lý, một nỗi đau thân thể, một nhức nhối thân xác và tâm linh, buộc KẺ SĨ và NGƯỜI DÂN, vừa gian khổ kiếm sống, vừa suy nghĩ đêm ngày, tìm cách khắc phục và vượt qua tình trạng tủi nhục này…

(more…)

Read Full Post »

LỜI TRUYỀN MIỆNG DÂN GIAN VỀ NỖI BẤT HẠNH CỦA MỘT SỐ NHÀ TRÍ THỨC NHO GIA (Kinh nghiệm điền dã)

GS. Trần Quốc Vượng

 

(Trong Cõi – Bài số 15, nxb Trăm Hoa, New York 1993, trang 233-261)

Đây là một thể nghiệm tri thức bất ngờ của tôi trong khi đi công tác điền dã ở đồng bằng Bắc bộ trong mấy năm qua.

Bất ngờ, vì tôi không dự kiến trước và cũng không định nhằm vào đó khi đi điền dã (thường trước hay trong mỗi công cuộc điền dã, tôi thường hoạch định, ít nhất là trong đầu óc, một dự tính tìm tòi nào đó, về khảo cổ, lịch sử hay là folklore…).

Bất ngờ, vì trong phạm vi sách vở mà tôi đọc được ở Việt Nam, tôi chưa thấy ai viết về vấn đề này trong tiểu sử của các vị trí thức nho gia của Việt Nam mà tôi sẽ kể ra dưới đây.

Tôi không khẳng định rằng những điều tôi viết ra dưới đây là những sự thực lịch sử (vérités historiques) – theo cái nghĩa là vì chúng đã không được ghi chép lại trong một tài liệu nào đó ở đương thời, hay ở một thời kỳ tương đối muộn hơn, trong chính sử, dã sử, hay là địa phương chí…

Đây là những lời truyền miệng dân gian, cho nên cùng lắm, chúng chỉ có thể coi là những giai thoại mà nếu không khó tính lắm, ta cũng có thể gọi là những giai thoại lịch sử. (more…)

Read Full Post »

GS TRẦN QUỐC VƯỢNG: NỖI ÁM ẢNH CỦA QUÁ KHỨ – KHÔNG PHẢI CHỮ “ĐẤU” MÀ LÀ CHỮ “HÒA”

GS TRẦN QUỐC VƯỢNG

GS Trần Quốc Vượng

GS Trần Quốc Vượng

NTT: Cuốn sách “Trong cõi” của GS Trần Quốc Vượng gồm những bài viết và bài nói chuyện trong dịp thăm nước Mỹ, được nxb Trăm Hoa xuất bản từ cuối thế kỷ 20. Dưới đây là bài được trích từ chương 17 của cuốn sách đó:

Nước Việt Nam ta hiện là một quốc gia kém phát triển về mọi mặt, vừa lạc hậu, vừa lạc điệu với một thế giới nhìn chung đã và đang phát triển rất nhanh, đặc biệt từ nửa sau thế kỷ XX.

Tạm bỏ qua một bên mọi sự “giải thích”, nào đổ tội cho phong kiến đế quốc, thực dân, bành trướng, thiên tai, địch họa, chiến tranh, cách mạng; nào viện dẫn sai lầm chủ quan của những người cầm nắm vận mệnh quốc gia mấy chục năm qua, v.v… tình trạng ấy là không bình thường, gây nên một bức xúc tâm lý, một nỗi đau thân thể, một nhức nhối thân xác và tâm linh, buộc KẺ SĨ và NGƯỜI DÂN, vừa gian khổ kiếm sống, vừa suy nghĩ đêm ngày, tìm cách khắc phục và vượt qua tình trạng tủi nhục này… (more…)

Read Full Post »